Ex-molenaar Gerrit van Harten benieuwd naar restauratie molen Den Oord

0279523_Gerrit_van_Harten_-_3.jpg

OMMEN – Met Gerrit Kieft, molenaar-in-opleiding, is verslaggever dezes op bezoek bij Gerrit van Harten, oud-molenaar op molen Den Oord. Bijna vier jaar geleden nam Van Harten afscheid als molenaar. Aan alle dingen komt een keer een eind.

De molenaar had z’n achtste levenskruisje al een tijdje bereikt, het moment van stoppen was aangebroken. “Die beslissing kon ik zelf nemen”, vult Gerrit in met een glimlach. “Dat is altijd beter dan dat ze tegen je zeggen dat het mooi is geweest.” En zo kwam er na twaalf jaar een eind aan zijn status als actief molenaar. “Als ik had geweten dat het zo’n prachtig en veelzijdig vak was, was ik er zeker weten veel eerder aan begonnen.”

Pensionering

Met enige verbeelding kun je stellen dat een leven op en rond de molen het geslacht Van Harten in de genen zit. “In Zuid-Holland, de omgeving rond Aarlanderveen, waren diverse Van Hartens molenaar”, vertelt de molenaar-in-ruste. “Op poldermolens. Die waren nodig voor de afwatering. Ik mocht mezelf pas op m’n zeventigste molenaar noemen. Ja, hoe kwam dat zo? Lang verhaal. We woonden in Balkbrug op de Maatschappijwijk en hadden een gemengd boerenbedrijf. Nadat we dat verkocht hadden, moesten we op zoek naar een ander huis. M’n vrouw Geesje wilde graag naar Ommen. Halverwege de jaren negentig van de vorige eeuw konden we grond kopen in de Hamsgoren. Huis gebouwd en daar woon ik nog steeds. Helaas alleen. De jongens zijn de deur uit en Geesje is overleden. Ik kende Anton Wolters, de molenaar van De Lelie. Hij deed wel es klusjes bij ons op het bedrijf, uit de tijd dat hij nog timmerman was. Nu was hij molenaar op De Lelie. Ik had op dat moment werk in de uitvaartbranche, maar mijn interesse en passie lag toch bij de molens. Na mijn pensionering heb ik er werk van gemaakt en ben op Den Oord terechtgekomen.”

Studie

Nu ben je niet zomaar van de ene op de andere dag molenaar. Praktijk en studie komen eraan te pas, voordat je jezelf molenaar mag noemen. “De praktijk was geen punt, dat had ik vlot onder de knie”, biecht Gerrit op. “Maar de theorie, pfff, dat viel niet mee. Je moet echt door dikke boeken heen worstelen en allerlei vaktermen kennen, elk onderdeel weten te benoemen en waar het voor dient. Ik heb praktijkervaring opgedaan op de Leemansmolen in Vriezenveen. Maar er komt heel wat bij kijken.” De bewering van de voormalige molenaar wordt gestaafd door aankomende molenaar Kieft. “Je moet alles weten van de techniek, het materiaal, de wind en hoe hier mee om te gaan. Het samenspel van de elementen en de werking van de molen. Het is niet makkelijk. Er zit niet voor niets een lange stagetijd aan verbonden. Het is echt pittig.”

Verbouw

“Maar had ik geweten dat het zo’n mooi vak was, dan was ik vast eerder begonnen met de opleiding”, neemt Van Harten het gesprek weer over. “Werken met oude technieken. De omgang met mensen. Inspelen op het weer. En ook het gidsen. Uitleg geven. Vertellen hoe een molen werkt, of terugkijken op de rijke historie van de molen. Het is zo veelzijdig. Ik vond het altijd leuk om mensen op de molen te hebben en rond te leiden.” Natuurlijk heeft Van Harten kennisgenomen van de plannen rond molen Den Oord, ooit zijn tweede huis. Hij juicht de waardering voor historie van de molens in en rond Ommen van harte toe. “De molens zijn een geweldige, toeristische attractie. Het is niet de Zaanse Schans, maar nergens vind je binnen een gemeente vijf molens, zoals in Ommen. De molens worden opgeknapt en steeds meer toeristisch benut. Prima. Vanaf de jaren vijftig van de vorige eeuw raakten veel molens in verval. Sommige werden zelfs afgebroken. Zonde. De herwaardering is een goede ontwikkeling. Ook de verbouw van Den Oord tot zaagmolen juich ik toe. Ik ben zeer benieuwd naar het eindresultaat en hoop dat de molen genoeg wind kan vangen om te zagen. Echt overtuigd ben ik nog niet, maar ik hoop dat ik het mis heb. Hopelijk maak ik het eindresultaat nog mee. Ik ben natuurlijk niet meer de jongste en ben niet vrij van gezondheidsklachten.”

Contact

Uit handen van Gerrit Kieft ontvangt de ex-molenaar een bos bloemen en een fotocollage uit de tijd dat hij als molenaar actief was. Uit alles proef je dat de waardering van de aspirant-molenaar voor ‘de oude meester’ groot is. Stichting Ommer Molens komt graag in contact met mensen die informatie kunnen verstrekken over de historie van molen Den Oord, om nog beter inzicht te krijgen over de voormalige functie als zaagmolen, ook al om de huidige restauratie zo historiegetrouw te kunnen verrichten.

 

www.molensinommen.nl

Tekst/Foto: Willem Lampe

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.