Rondwandelingen Ommerschans weer van start

0278279_Ommerschans_wasndeling__met_gids_1.jpg
Ommerschans weer middelpunt van rondwandelingen met gids.

OMMERSCHANS – Vereniging de Ommerschans start zondag 26 mei weer met de maandelijkse rondwandeling met een gids door het mooie en historische gebied de Ommerschans.

In de anderhalf uur durende wandeling vertelt de gids over de geschiedenis van het unieke gebied. Met onder meer verhalen over het zwaard van Ommerschans (dat te zien is in het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden), de muiterij op de schans, de overval door de patriotten. Ook wordt er veel aandacht besteed aan de ruim 700 ha grote straf- en bedelaarskolonie Ommerschans. De gids vertelt niet alleen de historische feiten, maar ook over de bewoners en de dagelijkse gang van zaken op de kolonie. Daarnaast komt de geschiedenis van CTP Veldzicht in Balkbrug aan bod. Deze vindt zijn oorsprong in de kolonie Ommerschans. Het wordt duidelijk hoe het dorp Balkbrug onlosmakelijk verbonden is met Ommerschans.

Rijke geschiedenis

De Ommerschans was ooit een aarden schans met vier bastions, een gracht en lunetten. Later een bedelaarsgesticht, nu een natuurmonument. De schans, onder de gemeente Ommen, kent een rijke geschiedenis. Om tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) de noordelijke provincies te beschermen tegen aanvallen van Spaanse soldaten werd in 1628 de Ommerschans in gebruik genomen. Van de schans zelf is alleen nog een deel van de stervormige gracht zichtbaar. De tegenwoordige Balkerweg loopt dwars door de schans. Omstreeks 1714 werd de vesting ontmanteld en aangekocht door de Stad-Ommen, die er een herberg liet bouwen ter hoogte van de nu nog bestaande kerk.

Bedelaarskolonie

De Maatschappij van Weldadigheid – opgericht om het bedelen in de straten een halt toe te roepen – verkreeg in 1818 de inmiddels vervallen schans met omliggende velden, venen en moerassen om er een bedelaarskolonie te beginnen. Luilevende armen moesten het woeste gebied ontginnen tot vruchtbare gronden. Niet alleen om in hun eigen levensonderhoud te kunnen voorzien maar ook om arbeidsvreugde bij te brengen. Binnen de gracht deed een twee verdiepingen tellend kloosterachtig gebouw dienst als verblijfplaats voor de 1000 tot 1200 opgepakte bedelaars, landlopers, dronkaards en ander gespuis uit de grote steden. Ze werden onder zwaar toezicht aan het werk gezet. Ze moesten helpen met de ontginning, turfsteken of landarbeid verrichten op de buiten de gracht gelegen twintigtal boerderijen. Binnen de grachten werden in de werkplaatsen allerlei karweitjes verricht. Uit de tijd van het bedelaarsgesticht stamt het kerkhof. In het gesticht was de medische toestand slecht en het eten schaars. Mede door besmettelijke ziekten stierven er dan ook veel mensen. Op het kerkhof liggen maar liefst 5448 mensen begraven uit de periode van 1821-1889.

Opheffing

Als in 1889 de bedelaarskolonie wordt opgeheven zijn er 21 boerderijen gebouwd en is 1000 hectare grond in cultuur gebracht. De koloniegronden en boerderijen zijn toen geleidelijk verkocht aan particulieren. In 1894 wordt een paar honderd meter noordelijker net buiten de grens van de gemeente Ommen een opvoedingsgesticht gebouwd waar 120 jongens worden opgeleid als smid, kleermaker of timmerman. Als in 1930 het opvoedingsgesticht voor jongeren wordt opgeheven, maakt het in 1933 plaats voor het Rijksasiel voor Tbs’ers. Sinds 1998 is de nieuwe benaming Forensisch Psychiatrisch Centrum Veldzicht.

Aanmelden

De data van de rondwandelingen zijn: 26 mei, 30 juni, 28 juli, 25 augustus, 29 september, 27 oktober, 24 november. De start van de rondwandeling is telkens om 14.00 uur op de parkeerplaats, bij het kanon in hartje Ommerschans. Vooraf aanmelden is noodzakelijk , dit kan via info@ommerschans.nl. De kosten zijn 5 euro per persoon (er is geen mogelijkheid om te pinnen). Basisschoolleerlingen en leden van de vereniging wandelen gratis mee.

Tekst: Harry Woertink
Foto: collectie OudOmmen.nl

 

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.