Bevrijdingsdag Ommen in ere gehouden met 11-April plein

0276500_Bevrijding-Ommen.jpg
11 april 1945. Canadese soldaten trekken vanaf de Voorbrug de Vechtbrug over. Ommen is bevrijd!

OMMEN – Op 11 april 1945 werd Ommen bevrijd door het Canadese leger. Soldaten van de Canadese XII Manitoba Dragoons leverden een groot aandeel in de bevrijding van Ommen. De Duitse bezetting, die op 10 mei 1940 was begonnen, kwam daarmee aan een eind. Enkele dagen daarvoor, 6 april 1945, kwamen Canadese soldaten de omgeving van Ommen verkennen. Ze hadden al delen van Zuid Nederland weten te bevrijden. Op de Stationsweg bij Ommen ging het helaas gruwelijk mis. Een verkenningsvoertuig (Staghound) werd getroffen door een vijandelijk wapen (Pantzerfaust), waarbij de inzittenden George Thomas Wilson en Gerald Wilfred Soanes op slag werden gedood.

(door Harry Woertink)

In het voorjaar van 1945 waren het overwegend Canadese legertroepen die na vijf jaar van onderdrukking zorgden voor de bevrijding van Noord- en Oost-Nederland. Het D-squadron maakte vrijdag 6 april 1945 gebruik van de nog intact zijnde brug in Vroomshoop en bevrijdde in de loop van de voormiddag Den Ham. Daarna werden de bossen onder Eerde verkend. Er werd menigmaal slag geleverd met de vijand waarbij ook een Staghound verloren ging. Het Regiment zette zijn operaties voort in de richting van de Vechtbrug bij Ommen.

Drama

Vervolgens doet zich dan op de Stationsweg het gruwelijke drama voor waarbij de twee Canadese soldaten omkomen. Het zijn luitenant George Thomas Wilson (24) uit Winnipeg, Manitoba, Canada en soldaat Gerald Wilfred Soanes (22) uit Flin Flon, Manitoba, Canada. De overige inzittenden van de Staghound, de schutter D. D. Montgomery, bestuurder soldaat John E. Harkins en de boordschutter en ook tweede bestuurder soldaat H.B. Loker worden door Duitse militairen krijgsgevangen gemaakt. Bij deze aanval raakt hotel Paping in brand.

Lemele bevrijd

Inmiddels wordt op 10 april Lemele bevrijd. Helaas moest hierbij de 32-jarige Hendrik Kleinlugtenbeld uit Dalmsholte het leven laten als hij dodelijk getroffen wordt door een kogel terwijl hij op het land aan het werk is. Om de geallieerde opmars te vertragen, plaatsen de Duitse soldaten bommen onder bruggen. Ook onder de Vechtbrug en onder de duiker van het Ommerkanaal bij de Hardenbergerweg worden bommen gelegd. Bewoners van de Stationsweg en in de omgeving van de Vechtbrug zijn naar elders gevlucht, bang als zij zijn voor het in de lucht vliegen van de Vechtbrug. Enkele gezinnen in de Brugstraat hebben hun woonkamer verruild voor de kelder. Ommen ligt er verlaten bij die avond. De mooie blauwe lucht doet niets vermoeden van het granaatvuur dat spoedig op Ommen zal neerdalen. Tussen Lemele en Archem richten op de avond van 10 april de lopen van militaire tanks en ander geschut zich op Ommen. En dan tegen 23.00 uur regent het granaatvuur op Ommen. Tot twee keer toe. Een oorverdovend lawaai. Overal worden huizen en gebouwen beschadigd en de pannen vliegen van de daken. Ook de huizen van de familie van H. van Aalderen aan de Hamsgoren en van de familie E. Makkinga aan de Middenstraat. De gevolgen zijn droevig. Johannes Makkinga, 35 jaar oud, wordt dodelijk getroffen. Het andere slachtoffer Herman van Aalderen, ook 35 jaar oud, wonend aan de Hamsgoren wordt ook tijdens de beschieting van de stad getroffen en overlijdt de volgende dag.

Ommen bevrijd

Op 11 april 1945 is het nog vroeg in de morgen als een hevige knal heel Ommen wakker schrikt. Grote stofwolken stijgen op boven de Vechtbrug. De Duitsers laten de brug in de lucht vliegen, maar gelukkig ontploft een deel van de bommen niet. Door de luchtdruk raken planken voor dichtgetimmerde ramen van de huizen los zodat weer naar buiten gekeken kan worden. In de verte wegrennende Duitsers, eerst over de Varsenerdijk en als er vanaf de Koeksebelt wordt geschoten langs de sloot in de richting van Varsen. De vluchtende Duitse soldaten laten ook de duiker in het Ommerkanaal aan de Hardenbergerweg opblazen. Maar dan tegen acht uur ’s morgens komen onze bevrijders ‘The Black Watch’ Ommen binnen over de half kapotte Vechtbrug. Ommen is bevrijd! Een dag eerder was Lemele al bevrijd.

Herinnering

De Bevrijdingsdag van Ommen wordt in herinnering gehouden met het 11-April plein in het centrum van Ommen. Als herinnering aan de twee omgekomen Ommenaren hangt aan de muur van een winkelpand op het 11-Arilplein een herinneringsbordje met hun namen.
De twee omgekomen Canadese soldaten zijn begraven op de Canadese Begraafplaats in Holten. Als herinnering en nagedachtenis is een koperen plaquette aangebracht aan de muur van het pand aan de Stationsweg 24, waar het drama zich afspeelde, met de tekst:

“Ter nagedachtenis.
Op deze plaats sneuvelden voor de bevrijding van Ommen de 6e april 1945
Lieutenant George Thomas Wilson, 24 jaar en
Trooper Gerald Wilfred Soanes, 22 jaar
Leden van het D Squadron van het 18th Armoured
Car Regiment (XII Manitoba Dragoons) Royal Canadian Armoured Corps
De Darde Klokke”

De plaquette is geplaatst op 6 april 1990 door initiatiefnemer De Darde Klokke uit Ommen en bevat ook een Engelse versie van de tekst.

De strijd om de bevrijding van Ommen heeft zeker ook negen Duitse soldaten het leven gekost. Dat gebeurde al op 6 april in de omgeving van de buurtschappen Nieuwebrug en Besthmen. Ze zijn begraven op de begraafplaats aan de Hardenbergerweg en later herbegraven in IJsselstein.

Foto: collectie OudOmmen.nl
 

 

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.