Sculptuur als herinnering aan een eeuw lang onderwijs

0260965_Hoogengraven_-1.jpg
Basisschool Hoogengraven voor de zomer nog vol leven na de zomer een stil en leeg gebouw.

Zwanenzang van CDS Hoogengraven gaat gepaard met een lach en een traan

OMMEN – Na iets meer dan een eeuw komt een eind aan basisonderwijs in het buurtschap Hoogengraven. De Daltonschool tegenover restaurant De Bootsman schuurde jarenlang tegen de ondergrens van het aantal leerlingen aan en dreigde er doorheen te zakken. Van de 25 overgebleven scholieren maken acht de stap naar de middelbare school. Aanvulling van onderaf, om boven het fatale getal van twintig te blijven ging niet lukken.

De kinderen wijken voor het leeuwendeel uit naar CNS (Christelijke Nationale School) Ommerkanaal. Ook enkele juffen vonden onderdak in de basisschool tussen Ommen en Dedemsvaart, terwijl Harry Muskee van een welverdiend pensioen mag gaan genieten. Na meer dan veertig jaar les, sturing en leiding te hebben gegeven is het ook voor de directeur einde verhaal. Het zijn ‘hogere goden’ die het zwaard van Damocles hanteerden en besloten dat de stekker eruit ging. Overigens was dit beslist geen ‘van de ene op de andere dag-actie’. Volgens Stichting Floreant, de overkoepelende organisatie die de belangen van christelijk basisonderwijs in het Vechtdal behartigt, was de stap onvermijdelijk en doorgaan met een beperkt aantal leerlingen sociaal en emotioneel niet bevorderlijk voor de ontwikkeling van het kind als persoon. Het onheil kon niet worden gekeerd. Onderzoek van Floreant bevestigde het vermoeden dat aanwas de komende jaren een utopie is. Bovendien staat een gering aantal leerlingen haaks op Daltononderwijs, dat sterk gericht is op samenwerken, zelfstandigheid en zelf ontdekken in plaats van frontaal lesgeven, zeg maar het eenzijdig zenden van informatie. Vrij naar Helen Parkhurst, de grondlegster van het Daltononderwijs, die beweert: wat de samenleving nodig heeft, zijn mensen zonder vrees, kinderen die initiatief durven nemen en verantwoordelijkheid kunnen dragen voor zichzelf, de medemens en zijn omgeving. Daltononderwijs wordt lastig als het leerlingenaantal krimpt.

Blijvende herinnering

Afzwaaiende voorman Muskee verzorgde vrijdag het openingswoord van de afscheidsmiddag van de school, gelegen langs de voormalige snelweg van Ommen naar Hardenberg. Voor het fietstunneltje dan naar de school voert, in de aanloop naar restaurant de Bootsman, bevond zich naast de spreker een met zeil afdekt element, met daaromheen een rode strik. Na een gezamenlijke onthulling kwam een sculptuur tevoorschijn, gemaakt onder leiding van Jacomijn Schellevis – voor wie zich afvraagt ‘wat komt me die naam bekend voor’, welnu, niet langer gepiekerd, de Zwolse kunstenares is de geestelijke moeder van het schitterende kunstwerk ‘Twee Tronen’, nabij de stuw tussen Vilsteren en Oudleusen. Muskee gaf de aanwezigen als toelichting mee dat de kunstuiting met hulp van de scholieren tot stand is gekomen, als gezamenlijk project. De leerlingen van de hoogte groepen hebben een idee gelanceerd, met in het achterhoofd het lokale erfgoed en oude volksverhalen uit buurt en streek. In het werk komen cultuur en historie tot uiting in een lichtblauwe stenen boog, met daarop enkele tekeningen, als blijvende herinnering aan wat eens was, maar na de zomer geschiedenis is. In de afzonderlijke weergaves is onder meer een wolf, het paasvuur, het woud en een boerderij met schapen en koeien te zien, een duidelijke verwijzing naar de landelijke omgeving die het schooltje omringt. Na het weghalen van blauw plastic en rode strik, waaronder het kunstwerk schuilging, klonk een bewonderend en welgemeend applaus.

Nieuw avontuur

Hierna trokken de aanwezigen naar het speelveld achter de school, voor een hapje, drankje en een barbecue. Hier vond de zwanenzang van het kleine, maar o zo hechte schooltje plaats. Twee jaar terug nog gekroond tot ‘groenste school van Overijssel’, maar over een paar dagen een verlaten pand, waar het geluid van joelende en spelende kinderen voorgoed is verstomd. Het besluit wordt met begrip toch betreurd. “Ik heb er een in groep vier en een in groep een”, vertelt Alberta Grotemarsink, naast ouder deel uitmakend van de schoolraad. “Mijn man heeft hier zijn lagereschooltijd doorgebracht. Net als zijn ouders en grootouders. Dat gaat generaties terug. De impact van de verhuizing naar een andere school is afwachten, maar ik denk dat het wel meevalt. Zelf heb ik er misschien wel meer moeite mee dan die twee. Het ligt hier zo mooi. Midden in het groen. Je kent iedereen uit de buurt. Het is hier heel fijn en hecht. We zijn natuurlijk al een tijdje aan het idee gewend en wisten dat het eraan zat te komen. Mijn kinderen gaan straks naar school in Ommerkanaal. Dat weten ze al sinds maanden. Voor hen is het een nieuw avontuur. Ze zien er niet tegenop. En ach, als ze willen spelen met andere kinderen, we wonen op een boerderij, toch al wat achteraf, halen en brengen zijn we wel gewend.”

Een lach en een traan

De opgeheven school had tijdens het informele gedeelte van het afscheidsfeest nog een verrassing in huis voor openluchtzwembad Olde Vechte. Andries Hoeksma, penningmeester van het plezierzwembad, mocht een cheque van 3200 euro in ontvangst nemen. Dit geld was overgebleven uit de kas van de ouderraad. “We hebben voor het zwembad gekozen omdat het volledig wordt gedraaid door vrijwilligers”, licht Grotemarsink de vorstelijke geste toe. “Dat het zwembad met vrijwillige inzet draaiende blijft sprak ons aan. Bovendien is het in de buurt en beleven veel kinderen plezier aan zwemmen. Vandaar dat de keus op hen viel.”

En zo ging vrijdag 17 juli 2023 de geschiedenis in als de laatste, fatale dag van het basisonderwijs in het landelijke, bosrijke buurtschap Hoogengraven. Een dag met een lach en een traan, vergeven van herinnering, overdenking en melancholie.

Tekst/Foto’s: Willem Lampe

Kunstenares Jacomijn Schellevis geeft een toelichting op het kunstwerk dat in samenwerking en samenspraak met de leerlingen van de school tot stand is gekomen
Schooldirecteur Harry Muskee houdt een korte speech, pal voor het kunstwerk, een blijvende herinnering aan de gesloten school, wordt onthuld.
Aan de kinderen van de hoogste groepen de eer om het kunstwerk dat in samenwerking met kunstenares Jacomijn Schellevis is gemaakt te onthullen.
Het overgebleven geld uit de kas van de ouderraad gaat naar openluchtzwembad Olde Vechte. Een bedrag van 3200 euro werd symbolisch aan zwembadpenningmeester Andries Hoeksma overhandigd.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.