Kan waddenslib de Sallandse zandbodem verbeteren?

0246602_Dalmsholte_waddenslib_bezoekers.JPG
.

Proef met havenslib uit Lauwersoog gestart bij veehouder van Kooten in Dalmsholte

DALMSHOLTE – Gebruik de enorme hoeveelheid slib die jaarlijks uit de haven van Lauwersoog wordt opgebaggerd voor de verbetering van zandgronden in Salland. Een proef met het uitrijden van 15 ton van dat vruchtbare slib over het gras- en maisland van veehouder André van Kooten in Dalmsholte moet bewijzen of het allemaal gaat zoals verwacht; een grotere vruchtbaarheid van de toplaag, een beter watervasthoudende bodem, minder uitspoeling van mineralen in de toplaag en een hogere gewasopbrengst.

Vorige week werd het slib uitgereden door het Luttenbergse loonbedrijf Grefelman. Na de zomer van volgend jaar wordt bekeken of het echt gewerkt heeft. Extra complicatie aan de voet van de Lemelerberg; het is een waterwingebied van Vitens met strenge regels voor uitspoeling van onder meer meststoffen naar het grondwater. Voor Klaas Lansma van het bedrijf Klaei BV in Gorredijk, dat handel ziet in het opgebaggerde havenslib staat het succes vast. Er wordt nu elk jaar 180.000 kuub slib opgebaggerd om de haven diep genoeg te houden en dat wordt daarna elders weer in de Waddenzee gestort. Dat kost de Groningse haven elk jaar weer enkele tonnen. Maak je van dat vruchtbare slib nu een grondstof voor bodemverbetering van bijvoorbeeld armere zandgronden, dan scheelt dat de haven dus stortkosten, levert het de boer op de zandgronden een vruchtbare bodem en hogere productie op, komt de drinkwaterwinning niet in gevaar en is het waterschap blij met de betere waterhuishouding. Want de met slib verrijkte bodem kan dan in droge zomers beter water vasthouden en in natte winters sneller afvoeren dan bodem zonder slib.
Via het landelijke DAW (Deltaplan Agrarisch Waterbeheer) werd subsidie toegekend voor de proef bij Van Kooten in Dalmsholte. Die proef met het Waddenslib krijgt daarmee dezelfde behandeling als bijvoorbeeld met compost. Ook het waterschap Drents Overijsselse Delta werkt mee aan de proef die vooral antwoord moet geven op de vraag of dit ook interessant is voor de boer zelf. Een ton Waddenslib, twee keer gecontroleerd en ‘gerijpt’ op land om het zoutgehalte sterk te verlagen, kost namelijk 33 euro. Met een DAW-subsidie is dat 19,50 per ton.
Per hectare wordt er om de vier of vijf jaar vijftien ton slib uitgestrooid, zo is nu het plan. Zou je die hoeveelheid heel sterk vergroten, dan komt er mogelijk toch te veel zout in de bodem is de vrees. De jaarlijkse meeropbrengst aan het gewas voor de boer zou 20 procent zijn. Tenminste, dat was het resultaat bij een eerdere proef met bieten in Noord-Nederland.

Optimistisch

Interesse is er zeker, ondanks de kou (“Goed voor het kapot vriezen van de kluitjes”) waren flink wat buren en belangstellenden uit de landbouw en namens het waterschap naar Dalmsholte gekomen voor de demonstratie. Onder die belangstellenden veehouder Gerrit Tuten. De Heetenaar is CDA-bestuurslid van waterschap Drents Overijsselse Delta (maar stopt na de komende verkiezingen in maart) en bekeek met zijn hele fractie het uitrijden van het slib. Tuten is optimistisch; “Dit kan best interessant worden voor boeren, zeker op armere zandgronden zoals hier in Salland, maar ook in waterwingebieden. Kijk ook naar de afschaffing van de derogatie waarbij Nederlandse boeren meer mest mochten uitrijden. Slaag je erin om met dit slib de bodemvruchtbaarheid te verbeteren en de productie op peil te houden zonder extra te kunnen bemesten, dan kan dit zelfs heel groot worden in de landbouw.” Tuten twijfelt wel aan de grotere gewasopbrengst; “Ik heb hier 20 procent meer opbrengst horen noemen, maar dat lijkt me persoonlijk erg veel. We zullen het zien.”

Kattenbakvulling

Voor de mensen van Klaei BV staat het vast; boeren op de zandgronden zullen komende jaren dit Waddenslib massaal kopen. Afgelopen jaar is er bij Lauwersoog een kleinschalig project opgezet voor het drogen (oftewel het ‘rijpen’), verwerken en controleren van het in de haven opgebaggerde slib. De plannen voor een veel groter terrein, samen met een Groningse akkerbouwer, zijn er al. “Het gaat nu om 4.000 ton van de in totaal 180.000 ton jaarlijks opgebaggerde hoeveelheid slib die uitgereden wordt. Volgend jaar willen we naar 24.000 ton opschalen. Uiteindelijk hopen we 120 tot 140.000 ton Waddenslib te kunnen gebruiken. Niet alleen voor de landbouw, we werken ook aan plannen om er bijvoorbeeld kattenbakvulling van te maken. De rest van dat opgebaggerde slib, die niet volledig voldoet aan alle eisen voor grondstoffen, zou je voor industriële doeleinden kunnen gebruiken.”
Vrees dat op zo’n manier de Waddenzee geplunderd wordt hebben ze bij Klaei niet; “Elk jaar wordt er zo’n 12 tot 15 miljoen ton slib in de Waddenzee gedeponeerd, afkomstig uit alle Europese rivieren. Wij maken dus maar van een heel erg klein deel gebruik.”

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.