Home / / Oud Ommen: Krijgt gevelsteen met wapen Friesendorp-Walraven weer eigen plek?

Oud Ommen: Krijgt gevelsteen met wapen Friesendorp-Walraven weer eigen plek?

OMMEN – Keert de zandstenen gevelsteen van Friesendorp-Walraven weer terug zodat een stukje geschiedenis voor de komende generaties bewaard blijft? Met deze vraag zijn niet alleen enkele Ommenaren onder aanvoering van molenaar Anton Wolters bezig, maar ook nazaten van de familie Friesendorp. Zij hebben zich daarom tot het gemeentebestuur van Ommen gewend. Hun wens is om de bijna drie eeuwenoude gevelsteen met de alliantiewapens van Friesendorp en Walraven terug te plaatsen in de buurt waar die ooit heeft gestaan. Gedacht wordt aan de plek van de oude HEMA-locatie.

Het door de familie Friesendorp gebouwde pand in de Brugstraat in Ommen moest in 1969 wijken voor de aanleg van een autoweg over de Markt en de aanleg van een nieuwe brug over de Vecht. Gelukkig zijn bij de sloop de gevelstenen bewaard gebleven. Met financiële steun van de provincie is toen de gevelsteen verworden tot een rustieke zitbank op het terrein van het Streekmuseum. Daarmee bleef een stuk cultuurhistorisch erfgoed bewaard. Echter, de gevelsteen ligt nu in een opslag omdat er door de nieuwbouw van het museum geen plek meer is voor deze tastbare herinnering aan vervlogen tijden en mensen.
De Friesendorps hebben een belangrijke rol gespeeld in de geschiedenis van Ommen. Maar liefst vier van hen waren burgemeester van Ommen. Het pand aan de Brugstaat (vroeger nummers 3 en 4) is in 1694 gebouwd door Hendrik Friesendorp die in 1680 schepen was en in 1694 burgemeester. Na zijn overlijden kwam het in het bezit van zijn zoon Gerrit en later werd kleinzoon Egbert Friesendorp (1718-1784) door vererving eigenaar. Laatstgenoemde was commies ter recherche der konvooien en licenten, later koopman, importeur van wol, schepen en burgemeester van Ommen (1748-1784). Toen Egbert trouwde met Anna Lucretia Walraven werd de alliantie van het echtpaar vereeuwigd met het plaatsen van een wapen in de gevel van hun huis. Het ging om drie Bentheimer zandstenen: de grote met het alliantiewapen en twee kleinere hoekstenen. Ze zijn als grove blokken over de Vecht aangevoerd en wellicht op de bouwplek gemaakt door een rondtrekkende Duitse steenhouwer.

Weer zichtbaar

In 1898 werd het pand gekocht door bakker Gerhard Stevens voor een winkel-woonhuis. De oorspronkelijk oude gevel was reeds door vroegere verbouwing geschonden. Maar gelukkig vond in 1939, toen bakker Gerrit Jan Stevens het pand had overgenomen van zijn vader, een restauratie plaats met behoud van de topgevel. Bij de verbouwing liet de gemeente zich bijstaan door de schoonheidscommissie van Het Oversticht. De grote zandstenen gevelstukken werden toen voor het eerst weer zichtbaar. Het bleek dat ze behoorlijk waren aantast door de tand des tijds. Na een grondige reiniging en na een zorgvuldige behandeling kwamen lijnen en contouren voor de dag, die door hun artistieke stilering en vorm de aandacht van iedere voorbijganger trokken. Een en ander vond burgemeester Nering Bögel destijds zo belangrijk dat hij een onderzoek naar de oorsprong van de wapens instelde. Na het schoonmaken kon beeldhouwer Titus Leeser de vormen weer uit de gevelstenen reconstrueren.

Friesendorp-Walraven

Het ingeschakelde Koninklijk Nederlands Genootschap voor Geslacht en Wapenkunde kon bevestigen dat de wapens behoren tot het echtpaar Friesendorp—Walraven. Het eerste wapen, dat een verkort kruis vertoont, is afkomstig van de familie Friesendorp, die in rood een zilveren verkort kruis met een zilveren vlucht als helmteken voert. Het rechter wapen van de gevelsteen is van de familie Walraven, die in zilver drie zwarte raven voerde. Weliswaar duidt ook de ovale vorm van het linkse wapen op een vrouwswapen (zoals het rechtse), maar misschien (aldus de opinie van het Genootschap), heeft de tekenaar dit uit een oogpunt van symmetrie gedaan. In een normaal geval behoort het eerste wapen de schildvorm te hebben.

Tekst: Harry Woertink

1939. Het inmiddels verdwenen pand aan de Brugstraat met het alliantiewapen Friesendorp-Walraven. Foto: OudOmmen.nl

Lees ook

Oecumenische viering in de Grote Kerk

DALFSEN – In de vredesweek is er op zondag 26 september een oecumenische viering in …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.