Home / / ‘Zij pakten met één pennenstreep onze rechten af’

‘Zij pakten met één pennenstreep onze rechten af’

(Door Gerlant Zielman)

OMMERKANAAL – Hij stond met de trekker bij het provinciehuis samen met vele collega’s. Melkveehouder Herman van Dijk uit Ommerkanaal. Of hij ons eens uit wilde leggen wat er nu eigenlijk aan de hand was, vroegen we hem. Al kijkend naar Kamerdebatten en het nieuws komen er zoveel vaktermen langs dat we door de bomen het bos niet meer zien. ‘We’ hebben ineens een stikstofprobleem in Nederland lijkt het. Maar wat is dat dan en waarom hebben de boeren daar ineens schuld aan en zijn ze zo verontwaardigd dat ze massaal de straat op gaan?

Herman schetst het beeld van de afgelopen vijfentwintig jaar. Hoe er in Nederland door lobby van een klein groepje ‘natuurliefhebbers’ 164 zogenaamde ‘Natura 2000’ gebieden zijn aangewezen. Gebieden waar de natuur beschermd of hersteld moet worden. Voor die gebieden had Europa grote potten met geld en subsidies. In Overijssel zijn eind jaren negentig, 24 van die gebieden door de provincie aangewezen. In een land als Duitsland zijn het er maar 25 in totaal.

De strenge EU-regels die erbij horen, dacht Nederland te kunnen omzeilen met kunst en vliegwerk en de laatste jaren met het PAS (Programma Aanpak Stikstof). Een slimme rekenmethode waarbij je als je meer ging uitstoten; wilde uitbreiden, wegen aan wilde leggen, de maximum snelheid verhogen of meer dieren wilde houden aan moest tonen dat je maatregelen nam om die uitstoot te verminderen. Een boer kon dat bijvoorbeeld doen door een luchtwasser op zijn stal te plaatsen. De ammoniak, de stikstof werd dan uit de lucht gehaald, die je toch al uitstootte. Hierdoor kon je dus meer dieren houden met dezelfde uitstoot. Of je kon elders ‘rechten’ van een collega kopen, die wilde stoppen. Die rechten heeft de overheid je vergund. Elke afgegeven vergunning betekent: jij mag een x-percentage uitstoten. Dus elk ‘recht’ dat jij koopt, is van jou. En je mag (stikstof) produceren.

Nu is de PAS dit jaar door de hoogste rechter ‘afgeschoten’. Het voldoet niet aan de Europese wetgeving en dus had de overheid een probleem. “De agrarische sector heeft haar totale uitstoot de laatste vijfentwintig jaar al met 60 procent verlaagd. En wat hebben de andere sectoren voor winst behaald? Niets, zij zijn alleen maar uitgebreid, niet alleen met stikstof maar bijvoorbeeld ook met fosfaat.”

‘Niet alles kan’

De regering stelde een commissie in die advies moest geven. Dat rapport kwam in september en heette ‘Niet alles kan’. Er stonden aanbevelingen in met wat zou kunnen helpen, niet met wat er moest gebeuren en ook dat we als maatschappij een probleem hadden. Tjeerd de Groot van D66 vertaalde dat naar: de helft minder dieren. Toen sloeg de vlam in de pan. De eerste demonstratie was op 1 oktober in Den Haag. Op 4 oktober kwam de minister met een brief waarin min of meer hetzelfde stond. Vervolgens bleek afgelopen week dat de provincies dáár nog weer overheen gingen met extra regels. “Zij pakten met één pennenstreep onze rechten, die we wel hebben, maar niet gebruikten, af. Stel je hebt 50.000 euro geïnvesteerd in ‘rechten’ om te kunnen uitbreiden en ze pakken dat af. Dat is hetzelfde als wanneer ze je spaarrekening leeghalen”, zegt Herman.

Trekkers

Toen was het tijd voor actie. In 48 uur werd via whatsappgroepen alles en iedereen gemobiliseerd en stonden ze maandag dus met zevenhonderd trekkers bij het provinciehuis. Het college realiseerde zich – zo bleek woensdag tijdens de Statenvergadering – dat er in de haastige spoed om dingen vlot te trekken, de bouw en alles en iedereen weer aan de gang te krijgen, iets vreselijk mis was gegaan. Gedeputeerde Gert Harm ten Bolscher trok zijn opgelegde extra regels voor de agrarische sector, maandag onder luid gejuich van de boeren in. Maar niet na de uitdrukkelijke toezegging van boerenvoorlieden dat ook zij moeten en zullen inleveren.

Papierprobleem

Herman is zich daar van bewust en zegt: “Dat kán ook! wij als sector kunnen met innovaties in techniek, met andere voermethoden enz. die doelen halen. Dat doen we al jaren. Maar het stikstofprobleem hebben we samen. Alle sectoren; bouw, industrie, autoverkeer en ook het vliegverkeer. Je kunt nu de helft van het vee eruit doen, maar dan hebben we over vier jaar weer een probleem. Dan kun je nu weer bouwen en hard rijden maar dan zit de emmer zo weer vol. Er moet naar die rekenmethode gekeken worden. Mijn auto zit ieder jaar wel eens onder het Saharazand. Waarom zou dan onze landbouw stikstofuitstoot terecht komen in het naastgelegen natura 2000 gebied? Hier rekenen ze met een drempelwaarde van 0,05 mol (rekenkundig model), een paar kilometer verder over de grens in Duitsland rekenen ze met 7 mol. Wij hebben dus eigenlijk een papierprobleem en dat zou je snel op kunnen lossen. We moeten een oplossing voor de lange termijn vinden en naar die ‘nieuwe natuur’ kijken. De toeristen hier in Ommen komen niet voor dat ene bloempje dat hier tachtig jaar geleden misschien stond. Die toeristen komen hier, kijken rond en genieten van hoe de natuur er nu uit ziet, van ons landschap, onze omgeving met de koeien in de wei. Met elkaar moeten we het oplossen. Schouder aan schouder.”

Lees ook

Schaap met opengereten buik gevonden in Heino

HEINO/DALFSEN – Aan de Kluinhaarsweg tussen Heino en Dalfsen is een dood schaap gevonden. Het …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.