Home / de verborgen vaart maakt geschiedenis weer levend

de verborgen vaart maakt geschiedenis weer levend

“Tijdens deze ‘belevingswandeling’ ga je terug in de tijd en krijg je onderweg het verhaal te horen over het ontstaan van deze omgeving” laten beide organisatoren enthousiast weten.

De wandeling, met bijbehorende activiteiten zoals een film en toneelstuk, maken deel uit van het programma rond het 200-jarig bestaan van de Maatschappij van Weldadigheid en kolonie de Ommerschans.

“We lazen een tijdje geleden in de krant dat er een bijeenkomst gehouden zou worden in het kader van 200 jaar Ommerschans” vertelt Liselotte. Inwoners konden hun ideeën aan een commissie voorleggen. Aanvankelijk waren we van plan om weer een monumentendag te organiseren. Tot Marrie op het idee kwam om de vaart bij de Ommerschans er bij te betrekken. Dit kanaal, een ‘verborgen vaart’, is immers ook een stukje streekhistorie. Bovendien zetten we met dit evenement Witharen weer eens op de kaart!”

Voordat de dames met hun idee naar de commissie stapten, wilden zij het plan eerst in grote lijnen gereed hebben. “Toen we het idee voorlegden – dat was overigens pas ná de ideeënavond – reageerde de commissie meteen héél enthousiast” vertellen Marrie en Liselotte glimmend van trots. “Zij helpen en ondersteunen ons die dag dan ook met het een en ander.”

Kanaal nooit voltooid
De restanten van kanaal de Nieuwe Vaart, heden ten dage nog steeds in het landschap terug te vinden, herinneren aan vervlogen tijden…Ongeveer 200 jaar geleden ging tussen Dedemsvaart en Balkbrug de schop de grond in om een kanaal te graven. Deze ‘Nieuwe Vaart’ (in de volksmond ’t Voartien’) moest een verbinding vormen tussen de Dedemsvaart in Balkbrug, kolonie de Ommerschans en de Vecht in de Stad Ommen. Het kanaal uitgraven was een loodzware klus, die geklaard werd door de toenmalige bewoners van de Ommerschans. Deze ‘bedelaarskolonie’ was opgericht door Johannes van den Bosch.

De graafwerkzaamheden begonnen bij de Dedemsvaart in Balkbrug, maar na zo’n 5 kilometer, ter hoogte van Witharen, stokte het werk. Het witte, losse zand van de zandrug zakte weg. Er was geen doorkomen aan… “Ga maar na, het was in die tijd nog allemaal woeste grond! Een tweede reden was dat er geen geld meer was om de klus af te maken” leggen Liselotte en Marrie uit. “Dat was destijds nog een heel gesteggel, er was immers veel geld ingestoken.

Dat er nu niets van het kanaal terecht was gekomen! Het graven moet enorm zwaar geweest zijn. Een lijdensweg voor de toenmalige bewoners van de Ommerschans. Het kwam daarna nog tot een rechtszaak met de gemeente Stad-Ommen, de Maatschappij van Weldadigheid had zich immers wel verplicht om dit kanaal te graven…”

Uiteindelijk zou de vaart gemeenschappelijk eigendom zijn van de Maatschappij van Weldadigheid en Stad-Ommen. Daarna is de afspraak nagekomen dat de Stad Ommen voor een verbinding moest zorg dragen en zij heeft in plaats van een vaart de zandweg met grind verhard.

De opzet van het evenement ‘De Verborgen vaart’ is de (zichtbare en onzichtbare) loop van het kanaal te volgen. “De wandeling gaat van start bij het Tolhuis in Witharen” vertellen Marrie en Liselotte. “Van daaruit worden de deelnemers met een busje naar de 2e Schansweg vervoerd. Daar begint de route. De gidsen die de wandeling begeleiden gaan als zwerver verkleed! Het verhaal dat zij gaan vertellen is geschreven door Cees Zoon van het Tolhuis. Vanaf de 2e Schansweg gaat het verder op een boot. Dit is een zogenaamde ‘boerenvlet’, beschikbaar gesteld door de Historische Kring Avereest. Na een stuk gevaren te hebben, gaat het te voet verder, ook over privéterreinen. We hebben de landeigenaren hiervoor om toestemming gevraagd. Vervolgens wordt langs het zichtbare deel van de vaart gewandeld, onder andere door weilanden langs het kanaal. Leuk is dat de route ook nog over een boerenerf. Daarna wordt overgestapt op de huifkar en volgt een stukje door de landerijen, tot aan de Witharenweg, waar het graven van de vaart gestopt is. Vandaaruit gaat het vervolgens weer terug naar het Tolhuis.”

Bij de start van de route wordt een film (gemaakt met een drone) vertoond in het Tolhuis van Witharen. Dit Tolhuis werd gebouwd aan de weg die dan de verbindingsweg tussen Balkbrug en Ommen moest vormen. Hier wordt ook nog een toneelstuk opgevoerd
dat zowel geschreven als gespeeld wordt door ‘Oesse Volluk’ uit Nieuwleusen.

Het Tolhuis is ook de plek waar aandacht wordt besteed aan het voedsel dat zo’n 200 jaar geleden werd geteeld en gegeten. “Kinderen van Witharen hebben hier een moestuintje en verbouwen vergeten groentes. Ook zij worden betrokken bij het evenement. Natuurlijk zal de catering niet ontbreken. Zo is er bijvoorbeeld een pauperbroodje verkrijgbaar en wordt er een proeverijtje gehouden!”

De belevingswandeling gaat zaterdag van start aan de Balkerweg 60 in Witharen. Het evenement duurt van 9.30 tot 16.00 uur en de deelnamekosten bedragen 2 euro p.p. “200 centen voor 200 jaar!” zeggen de dames met een glimlach. “Een laag bedrag, we wilden het laagdrempelig houden. Het is alleen maar bedoeld om de kosten te dekken.”

Ieder half uur kunnen vijftien personen vertrekken, de laatste bus vertrekt om 16.00 uur. Zowel de film als het toneelstuk worden die dag dan ook vier maal vertoond. De route, van ongeveer 5 km, leidt over hoofdzakelijk onverharde paden via privéterreinen die alleen die dag toegankelijk zijn voor de wandeling en is toegankelijk voor alle leeftijden mits men goed ter been is. Honden zijn tijdens de wandeling niet toegestaan.

Kijk voor meer informatie op www.witharen.com

Voorverkoop toegangskaarten
2 juni: Het Tolhuis, Balkerweg 60, Witharen 10.00-12.00 uur
2 juni: Beeldentuin Witharen, Witharenweg 24 Witharen, 13.30-15.30 uur
16 juni: Plus Nanning supermarkt, Ommerweg 2 Balkbrug 10.00-12.00 uur
16 juni: Jumbo, Markt 22-24 Ommen 13.30-15.30 uur
7 juli Tijdens de Archeologendag, Balkerweg 80, Vinkenbuurt 10.00-17.00 uur.

 

Lees ook

Gemeente Dalfsen peilt interesse voor glasvezelaansluiting

DALFSEN – Voor 650 huishoudens in Nieuwleusen komt er alsnog een kans op een glasvezelaansluiting …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.