Home / boek joodse huizen over twee joodse families uit ommen

boek joodse huizen over twee joodse families uit ommen

Tekst/foto: Gea Slotman

Hij las een tweet van Esther Shaya van het Joods Historisch Museum. Gerko: “Esther twitterde of er mensen waren die verhalen kenden over Joodse families, die in Nederland woonden vanaf 1830 tot WOII. Er waren al drie boeken over Joodse Huizen in Nederland uitgekomen, en nummer vier stond op stapel. Ik meldde me. Ik ben geïnteresseerd in geschiedenis en met name in de Joodse. Als kind woonde ik in de Van Brakelstraat. Als ik naar mijn school aan de Van Raaltestraat liep, kwam ik langs de Joodse begraafplaats met grafstenen waar Hebreeuwse tekens op stonden. Ik vroeg me af wat dat voor begraafplaats was. Normaal zie je altijd mensen op een begraafplaats, maar hier gebeurde nooit wat. Dat intrigeerde mij.”

Gerko is lid van Stichting Herdenking Joods Ommen, die als doel heeft de herinnering aan de Joodse medeburgers die tot de oorlog in Ommen woonden levend te houden. Hij verdiepte zich, samen met voorzitter Kest Jelsma, al langer in de historie van de Ommer Joden. Gerko deed nu nog uitgebreider research. Hij keek in oude Ommer en Overijsselse archieven en bezocht de Koninklijke Bibliotheek; een groot krantenarchief met informatie van 1860 tot heden. Gerko concentreerde zich op twee Joodse gezinnen, die in Ommen woonden. De familie Van Essen van Vrijthof 10 (ter plaatse van Quattro Store) en de familie Godschalk, die in het pand van de ‘Vrienden van Ommen’ aan de Markt woonde en later naar Den Helder verhuisde. Met de documentatie die Gerko verzamelde, kon hij zich een beeld vormen over hoe deze Joodse families geleefd moeten hebben.

De twee verhalen die hij schreef, werden allebei geschikt geacht voor het boek. Gerko: “Ik schreef deze verhalen ook om de namen te noemen van deze Joodse gezinnen. In de Joodse traditie is het belangrijk dat verhalen doorverteld worden. Als jouw naam niet meer genoemd wordt, dan is men je vergeten.”

Gerko Warner in ‘Joodse huizen’ over gezin Van Essen (Vrijthof) in Ommen
‘In Ommen, een stadje aan de Overijsselse Vecht, zag rond 1830 de kleine Salomon het levenslicht. Hij was het vierde kind in het gezin van David en Betje van Essen en woonde aan de Vrijthof. Vroeger was in het pand bierbrouwerij De Pauw gevestigd, maar die bestond niet meer. De achter de brouwerij gelegen melterij was verbouwd tot twee woningen met hun voordeur aan de Vrijthof en in een daarvan woonde het gezin Van Essen.

Zijn oudste broer Emmanuel zou Salomon nooit kennen en mogelijk heeft hij niet eens van zijn bestaan geweten, omdat Emmanuel slechts enkele maanden na zijn geboorte overleed en over deze kinderen niet of nauwelijks gesproken werd. Vader David was slager en was met zijn 1.65 m niet groot van stuk. Hij had zwart haar, bruine ogen en een ronde kin. Hij had zich hier na zijn huwelijk met Betje de Bruin gevestigd. Het lijkt alsof ze daarin een compromis hadden gevonden om samen als getrouwd stel verder te gaan. Hij was immers in Dalfsen geboren en getogen, zij in Heemse en Ommen lag daar precies tussenin. De geboorte van Salomon viel samen met een nieuwe fase voor de Joodse gemeenschap van Ommen waarvan de familie deel uitmaakte. In de jaren ’20 van de 19e eeuw waren verschillende Joden in Ommen komen wonen en daardoor kon men nu spreken van een ‘minjan’, een groep van minstens tien volwassen mannen (ouder dan dertien jaar) die nodig zijn voor een volwaardige Joodse dienst. Daarmee kwam de erkenning van Ommen als Joodse Gemeente.’

Joodse huizen, deel 4. Auteur Gerko Warner e.a.
ISBN 978 94 91363 91 7

 

Lees ook

Berichtgeving omtrent Covid-19

DALFSEN/OMMEN – In verband met de wekelijkse verschijning van de Dalfser Courant en het Ommer …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.