Home / archiefcentraal / onderscheiding voor hulp aan joden

onderscheiding voor hulp aan joden

Erica Deen (17) moest eind 1942 plotseling onderduiken en is toen via via in Lemelerveld in de pastorie bij ds. Cornelis en Maria Keers – Bokhorst terecht gekomen. Na een paar dagen heeft ds. C. Keers en ds.Berkhof een veilige plek voor haar gevonden op ‘Genista’, de boerderij van Hendrik en Mina Grootemarsink aan de Zonnebloemweg in Lemele. En om die reden krijgen Cornelis en Maria Keers – Bokhorst en Hendrik en Mina Grootemarsink – Schuurman de Yad Vashem-onderscheiding ‘Rechtvaardige onder de Volkeren’.

Erica kon niet de hele oorlog uitzitten op Genista. Eind 1943 was er namelijk een razzia, waarvoor Erica zich gelukkig een paar dagen goed heeft kunnen verstoppen, maar waarna ze helaas niet meer op Genista kon blijven. Ds. C. Keers heeft er toen voor gezorgd, dat ze een tijdje bij zijn zus in Apeldoorn terecht kon en daarna bij zijn broer in Sibculo. Daar heeft Erica de bevrijding meegemaakt en kon zij op zoek naar haar familie. Haar vader en moeder heeft zij gelukkig terug kunnen vinden, evenals twee zussen en broer, maar een andere broer en zus waren verraden en opgepakt en hebben de oorlog niet overleefd.

Na de oorlog is Erica getrouwd met Klaas Moen en na de geboorte van een zoon, Martin, zijn zij naar Australië geëmigreerd, waar zij een nieuw leven hebben opgebouwd. Mevrouw Maria Keers – Bokhorst heeft steeds contact gehouden met Erica, evenals Geerhard Kleinlugtebeld, de huidige bewoners van ‘Genista’. Erica leeft nog steeds; haar man Klaas is helaas nog maar kort geleden overleden.

Bezoek zoon Erica

Martin Moen, de zoon van Erica en Klaas, heeft zich de laatste jaren verdiept in de gebeurtenissen die zijn moeder heeft meegemaakt in de oorlogsjaren en kreeg zo bewondering voor de mensen die haar geholpen hebben de oorlog te overleven. Zo is hij vorig jaar samen met zijn vrouw Ruth in Nederland geweest en is toen langs alle plaatsen geweest waar Erica ondergedoken gezeten heeft. Deze tocht ging van Amsterdam naar Apeldoorn, Sibculo, en Lemelerveld en terug naar Loosdrecht. In Lemele zijn zij toen ook bij ‘Genista’ geweest, bij Geerhard en Hanneke Kleinlugtebeld. Geerhard heeft er enkele jaren geleden voor gezorgd dat het verhaal van Erica in ‘t Lemels Arfgoed’ heeft gestaan.

Martin Moen heeft ervoor geijverd om de mensen die zijn moeder Erica door de oorlog heen geholpen hebben, alsnog te eren met de Yad Vashem onderscheiding, die nu dan wordt uitgereikt. Deze onderscheiding is toegekend aan Hendrik en Mina Grootemarsink, ds. Piet en Stien Visser –Keers (dominee in Apeldoorn, zus van Ds. Cornelis Keers ), Jan en Gon Keers –Jonker (hoofdonderwijzer in Sibculo, broer van ds. Cornelis Keers ); daarnaast wordt er ook een onderscheiding verleend aan Jan van Zutphen, die ook belangrijk is geweest voor Erica en haar moeder.

Aanvankelijk was het de bedoeling dat Erica ook naar Amsterdam zou komen, maar zij is bijna 90 jaar en vindt dit toch te zwaar. Martin en Ruth Moen komen in december naar Nederland, samen met twee kinderen en een kleinkind. Kinderen van degene die onderscheiden worden zullen de Yad Vashem onderscheidingen in ontvangst nemen. Ook komen er diverse kleinkinderen en zelfs achterkleinkinderen naar deze ceremonie in Amsterdam.

Yad Vashem

Yad Vashem (‘hand/gedenkteken en naam’) staat in Jeruzalem (Israël) en is het officiële monument van Israël voor het herdenken van de Joodse slachtoffers van de holocaust. Het monument bestaat uit een herdenkingsruimte, een historisch museum, een kunstgalerij, een ‘Hal van de Namen’, een archief, een bibliotheek, het ‘Dal van de verwoeste gemeenschappen’ en een park gewijd aan de ‘Rechtvaardigen onder de Volkeren’. Rechtvaardige onder de Volkeren is een eretitel die door Israël wordt gegeven aan niet-Joden, die Joden destijds hebben helpen onderduiken, ontkomen en overleven. De toekenning gebeurt door de leiding van Yad Vashem, de plaats waar het Joodse volk de slachtoffers van de door Adolf Hitler georganiseerde massamoord op de Joden herdenkt.

De decorandus ontvangt een medaille en een oorkonde met de vermelding van zijn of haar naam. Verder wordt deze naam in Jeruzalem in een muur gebeiteld, in een park gewijd aan de “Rechtvaardige onder de Volkeren”. Tussen 1953 en 2009 werden over de hele wereld meer dan 24.811 mensen uit 44 landen als ‘Rechtvaardige’ door Yad Vashem erkend, waaronder 5.269 Nederlanders.

Lees ook

Boek van de Week: Het Rosie resultaat

OMMEN – Het boek van de week van Bibliotheek Ommen is ‘Het Rosie resultaat’ van …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.