Home / archiefcentraal / op jacht naar rijksmonumenten met nieuw spel

op jacht naar rijksmonumenten met nieuw spel

In heel Overijssel zijn veel mooie rijksmonumenten te vinden. Maar weet je ook waar ze precies staan in de provincie en waarom ze zo waardevol zijn? Als je denkt goed thuis te zijn in deze culturele erfgoederen, dan is het spel Rijksmonumentenjacht misschien iets voor jou. Je kunt het downloaden van de site bij het spel of het gewoon kopen.

Ontwerper van het spel is Jasper Hilkhuijsen. Hij studeerde in 2010 af als architect aan de Technische Universiteit van Delft en deed mee aan de ontwerpwedstrijd Overijsselse Erfgoed-Design Award (OE-DA!). “Toen ik in 2010 de rijksmonumenten voor het project inventariseerde, bleken er in heel Overijssel zijn maar liefst 3238 te zijn. Daaronder vallen woonhuizen, kastelen, molens en begraafplaatsen. Alleen al door mijn vakgebied ben ik geboeid door de monumenten, maar er kwamen ook zo veel weetjes en anekdotes los.”

In Dalfsen en Ommen bleken respectievelijk 131 en 82 rijksmonumenten te zijn. Hoe maak je dan je keuze, wanneer je van elke gemeente in de provincie maar één rijksmonument in het spel wilt opnemen? Jasper bepaalde twee criteria. “De eerste was dat een monument iets moest toevoegen aan de variëteiten. Het tweede criterium was de hoeveelheid informatie die ik kon vinden op internet en in de bibliotheek over het betreffende rijksmonument. Was dit te weinig of niet interessant genoeg, dan viel het monument af.”

In Dalfsen koos Jasper uiteindelijk voor Havezathe Den Berg, de enige Havezathe in de selectie van vijfentwintig monumenten. Naast de vele anekdotes en feiten die over het landhuis en het landgoed bekend zijn, hebben ook de vroegere bewoners flink bijgedragen aan de gemeenschap. Reden genoeg om dit rijksmonument in het spel op te nemen.

Geschiedenis

De allereerste keer dat er sprake is van Avezathe Den Berg is in 1483. Toen gebruikte men nog de plechtige naam ‘het goed De Berch’. Het ligt tussen Dalfsen en Ommen aan de Heinoseweg 2, in een prachtige natuurrijke omgeving met uitzicht op de Bergerallee. De naam is vermoedelijk ontleend aan de heuvelreeks die van oost naar west door het culturele erfgoed loopt. Het huis werd in de 14e eeuw bewoond door het geslacht Van den Berghe. In 1703 kreeg luitenant-kolonel Willem-Jan baron Van Dedem het in zijn bezit. Hij liet het in de huidige vorm herbouwen. Sinds 1983 is het eigendom van de Van Dedem-Den Berg Stichting. De bovenverdieping wordt bewoond en de benedenverdieping wordt incidenteel gebruikt voor kleine recepties en/of diners.

Landgoed Eerde vertegenwoordigt de gemeente Ommen in het spel. Het is een bijzonder monument maar wordt nog snel over het hoofd gezien. Dat is ook de bedoeling van Rijksmonumentenjacht: behalve aan monumenten die iedereen kent ook aandacht schenken aan monumenten waar men dagelijks lang fietst zonder het te weten. De ijskelder is feitelijk een grafkelder. Na het bouwjaar 1850 zijn daarin drie personen bijgezet, in ieder geval twee leden van de familie Van Palland. De identiteit van de derde persoon is onbekend.

Rijksmonumentenjacht bestaat uit drie onderdelen. Je hoeft ze niet per se achter elkaar te spelen, los van elkaar kan ook. Het gaat om twee dobbelspellen en een quiz. Het ene dobbelspel heet ‘Proeve van snelheid’. Daarbij is het de bedoeling om het juiste monument zo snel mogelijk naar de juiste gemeente te brengen. Het tweede dobbelspel, ‘Proeve van bekwaamheid’ is een variant op Mens-erger-je-niet. Dat spel wordt gespeeld aan de hand van zes gebeurtenissen uit de geschiedenis van de regio. De quiz tenslotte heet ‘Proeve van kennis’. Per rijksmonument zijn er acht vragen te beantwoorden.

Mogelijk meer exemplaren

De quiz is in ongeveer een uur te spelen en over de beide dobbelspellen doe je zo’n drie kwartier. Van het spel zijn eerst maar vijfenzeventig exemplaren gemaakt. Door dit beperkte aantal en de unieke spelvariant zijn de productiekosten nog hoog. Maar Kunst & Cultuur Overijssel (KCO) heeft geholpen met de eerste investering en de logistiek. De producent wil eerst de publieke belangstelling peilen, voordat er meer exemplaren gemaakt kunnen worden. Momenteel zijn er contacten met educatieve instellingen om het spel onder de aandacht te brengen en met Gedeputeerde Staten om het eventueel een plek te geven als relatiegeschenk.

Monumentenjacht is voor 25 euro te koop bij museum Twentse Welle in Enschede, maar ook via de site www.rijksmonumentenjacht.nl Of je maakt het dus zelf met het pakket dat je op de site kunt downloaden.

Lees ook

Boek van de Week: Het Rosie resultaat

OMMEN – Het boek van de week van Bibliotheek Ommen is ‘Het Rosie resultaat’ van …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.