jagers doen veel meer dan alleen maar schieten

Gerald Pen: “Iedere jager is gediplomeerd Flora & Faunabeheerder.”

Door Erna Ekkelkamp

Vanavond worden de reeën in het vijfduizend hectare tellende jachtgebied van de Wild Beheers Eenheid (WBE) Lemelerberg e.o. geteld. Een hele klus, maar letterlijk en figuurlijk van levensbelang.

Wanneer de groep compleet is, waaieren ze in kleine groepjes uit over de tientallen jachtvelden, om de aanwezige reestand in kaart te brengen. Wie denkt dat deze telling slechts het voorspel is voor een bloedige schietpartij, heeft het mis. Jagers blijken in de eerste plaats natuurbeheerders te zijn, die er met veel aandacht samen voor zorgen dat de natuur in evenwicht blijft. De tellingen vormen een belangrijk onderdeel van het wildbeheerplan dat de WBE jaarlijks opstelt. Hierin wordt per gebied exact vermeld wat de wildstand moet zijn en hoeveel dieren er het veld moeten ruimen om de natuur in evenwicht te houden. Wanneer dit niet gebeurd komen er teveel reeën en wordt het risico op bepaalde ziektes onder de dieren groot. Ook zorgt het overstekende wild regelmatig voor ongelukken, met alle gevolgen van dien.

Actieradius

Het tellen gebeurt zorgvuldig en wordt steeds gedaan door een wildbeheerder van een bepaald jachtgebied in combinatie met een beheerder van een ander perceel. “Dat doen we om het zuiver te houden en niet in de verleiding te komen om meer reeën op te geven dan er in werkelijkheid zijn”, zegt Joop Veltmaat, terwijl hij zijn jeep behendig over de smalle zandpaden in zijn gebied stuurt. “Of die verleiding groot is? Nee, zeker niet, we hebben hier reeën genoeg, dus het is helemaal niet nuttig of nodig om dat te doen. We gaan drie keer op pad om te tellen, gisteravond, vanochtend en dan nu weer vanavond. De cijfers worden ingeleverd bij Gerrit Pastink van Landschap Overijssel. Hij telt alles bij elkaar op en brengt precies in kaart hoeveel reeën er zijn en waar ze zitten. Aan de hand daarvan wordt het afschot bepaald.” Volgens Veltmaat is de telling op zich eigenlijk een formaliteit, want de wildbeheerders lopen bijna dagelijks rond in hun gebied en weten precies hoeveel reeën er zitten en op welke plek. “Reeën hebben een actieradius van nog geen vijf kilometer. Door ervaring weet je precies waar ze zitten”, legt hij uit. “Vanavond rijden we kriskras door ‘mijn gebied’, maar ik kan nu al vertellen waar we ze ongeveer zullen zien.” Gedurende de twee uur durende tocht, blijkt dat Veltmaat niet overdrijft. De 26 reeën die we zien, staan precies op de plekken die hij heeft voorspeld. Onderweg komen we her en der kleine veldjes met halfvergane maisstengels tegen. “Dat zijn wildveldjes”, zegt Veltmaat. “In overleg met boeren mogen we in onhandige hoeken van een veld maïs en andere kruiden zaaien, waarvan de reeën kunnen eten. Een soort van bijvoeren dus, waar door de dieren dankbaar gebruik van wordt gemaakt.”

Hoofdbrekens

“Het mooie van de jacht is het bezig zijn in de natuur”, vindt Bert Ekkelkamp. “Daar hoort het ‘oogsten’ dus ook bij, al moet ik zeggen dat ik het altijd heel erg moeilijk vind om de trekker daadwerkelijk over te halen als ik daar zo’n prachtig beest zie staan. Maar je weet gewoon dat het nodig is om ziekten te voorkomen.” Het kost de jager ieder jaar weer heel wat hoofdbrekens om te besluiten welke dieren hij zal gaan schieten. “Per gebied wordt nauwkeurig berekend hoeveel dieren je verantwoord rond kunt laten lopen. Stel dat jij er dan vijf mag schieten, dan is het zaak om in elk geval de zieke en zwakke dieren te nemen en de sterke te laten leven. Het is dus een kwestie van goed observeren. En dan het liefst een paar maal per week, zodat je precies weet welke dieren er in jouw gebied rondlopen en in welke conditie ze zijn. En ik kan je verzekeren, als er niet genoeg zwakke dieren zijn en je moet een gezonde ree afschieten, dat het echt heel moeilijk is om dat te doen.” Hij wijst op de lange tafel waar alle geprepareerde schedeltjes van de ‘oogst’ van het afgelopen jaar te vinden zijn. “Aan de stand en de kwaliteit van de geweien is goed te zien welke dieren zwak zijn en welke gezond. Het gewei van een sterk dier is vrijwel symmetrisch, terwijl die van de zwakkere dieren vaak scheef en onvolgroeid zijn. Daar let je dan op, evenals op de kwaliteit van de vacht.”

Vergunningen

Als gewezen slager heeft Gerald Pen geen moeite met het afschieten op zich, maar vindt het moment suprême wel spannend. “Je moet het in één keer goed doen, zodat het beest ter plekke neervalt. Het is vreselijk als het gewond doorrent en je het met behulp van honden en zaklantaarns op moet zoeken en dan af moet maken. Dat wil je te allen tijde voorkomen”, zegt hij. “Het is niet zomaar iets. Dat is ook de reden dat niet iedereen dit werk kan doen. Alle jagers in ons land moeten gediplomeerd zijn. Je volgt daarvoor een cursus die een jaar duurt en krijgt lessen in omgaan met het geweer, veiligheid, kogelschieten en hagelschieten, maar ook in het wildbeheer. Na je examen krijg je dan het diploma Flora & Faunabeheer. Pas daarna kun je je jachtakte aanvragen en een jachtgeweer aanschaffen, waarvoor je overigens ook weer een vergunning nodig hebt. Het geweer en de munitie moet je trouwens in een speciale kluis bewaren, die jaarlijks wordt gecontroleerd door de politie.” Hij graait in zijn zakken en spreidt al zijn vergunningen en papieren op tafel uit. “Dit moet je allemaal bij je hebben en alles moet geldig zijn. Je ziet dus dat het niet zomaar een hobby is.”

Evenwicht

Aan het einde van de avond onthult WBE voorzitter Albert Ekkelkamp de cijfers van de telling: het totaal komt neer op ruim tweehonderd stuks. In tegenstelling tot andere jaren is het totale aantal iets teruggelopen. “Waar dat aan ligt? Ik weet het niet. De strenge winter kan een oorzaak zijn en misschien toch iets van een ziekte. Ook zijn er behoorlijk wat dieren aangereden. Op basis van deze cijfers en die van het afschot van vorig jaar gaan we nu de nieuwe afschotpercentages berekenen. Zo zorgen we er samen voor dat de wildstand in deze regio perfect in evenwicht blijft.”

Meer foto's

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.