Home / archiefcentraal / voor gezond oud worden is geen recept

voor gezond oud worden is geen recept

Mevrouw Brouwer (102) “Ik heb er nooit iets voor gedaan of om gelaten. Het is gewoon vanzelf gegaan.”

Door Erna Ekkelkamp – Koken op een houtvuur, petroleumlampen en vanaf je dertiende uit werken gaan. Dat was een eeuw geleden de normaalste zaak van de wereld. Op haar 102e verjaardag kijkt mevrouw Brouwer terug op haar leven en concludeert dat het leven vroeger zo gek nog niet was.

De Nieuwleusense werd in 1908 geboren in een klein boerderijtje aan het Oosteinde. Ze had één zusje, dat op 7-jarige leeftijd overleed aan valse kroep. Ze bleef lange tijd enig kind, maar verwend worden, dat was er niet bij. “De ouders van mijn moeder overleden toen zij nog een kind was. Zij is ‘onder vreemden’ opgegroeid en hield daaraan het standpunt ‘verwende kinderen komen niet ver in het leven’ over”, vertelt mevrouw Brouwer. “Ik wilde als kind heel graag een fiets hebben, maar mijn vader zei altijd dat hij daar geen geld voor had. Toen ik op mijn twaalfde van school kwam, kon ik dus nog steeds niet fietsen. Hij beloofde toen dat, als ik goed zou oppassen, ik op mijn dertiende een fiets zou krijgen.”

Handen uit de mouwen

Natuurlijk deed ze haar uiterste best en kreeg zo op haar dertiende eindelijk de felbegeerde fiets. Die kwam goed van pas, want vanaf dat moment ging ze uit werken. “Dat was toen heel gewoon. Je ging rond je twaalfde van school af en dan was er altijd wel iemand in de buurt die hulp zocht op de boerderij of in de huishouding. Dat werd dan zo met je ouders afgepraat en dan ging je aan de slag. Het kwam vaak voor dat kinderen vanaf een jaar of dertien, veertien ergens voor een jaar konden komen en dan ook bij hun werkgever gingen wonen, maar dat heb ik nooit gedaan. Ik ben tot mijn trouwen thuis gebleven en heb altijd bij boeren in de buurt gewerkt. Of ze me nu in de huishouding neerzetten of op het land, ik kon alles. Dat is tegenwoordig wel anders. Als je ziet hoe de kinderen tegenwoordig leven is dat niet te vergelijken met vroeger.”

Of de kinderen van nu beter af zijn dan zij vroeger was, betwijfelt ze. “Ze worden meer verwend dan wij destijds, maar ik vraag me af of dat wel zo goed is. Ze leren niet meer hun handen uit de mouwen te steken en kunnen bijvoorbeeld nog geen kopje afwassen, want ze hebben allemaal een afwasmachine. Wat dat betreft was het vroeger zo gek nog niet.”

Kookvuur

Tegelijkertijd met haar fiets, kreeg ze ook een nieuw zusje en aan de manier hoe die werd opgevoed, zag ze dat zelfs haar ouders, die toch echt niet graag voorop liepen, langzamerhand wat moderner werden. “Toen ik klein was kookte mijn moeder nog op een open vuur, in zo’n grote pan die er aan een ketting boven hing. Dat was toen eigenlijk al ouderwets. Ik kan me nog herinneren dat we op school een keer een nieuwe meester kregen die helemaal uit België kwam. Hij vroeg in de klas wie er nog op een open vuur kookte en ik stak mijn vinger op, en bleek toen bijna de enige van de klas waar dat nog werd gedaan. De meester vond dat zo bijzonder dat hij zelfs nog een keer met zijn vrouw bij ons op bezoek is geweest om dat te bekijken. We kregen jaren later pas een petroleumstel en nog eens veel later gas.” Als opgroeiend meisje wilde mevrouw Brouwer heel graag op dansles, net als haar vriendinnen, maar dat wilde haar vader niet hebben. “Dat is iets voor de grote boeren, niet voor ons, zei hij altijd. Maar toen mijn zusje opgroeide mocht zij het wel. Ik gunde het haar wel, maar heb het altijd jammer gevonden dat ik nooit de kans heb gehad om het te leren”, bekent ze.

Vernieuwingen

De invoering van allerlei nieuwerwetse zaken als elektriciteit, auto’s, radio’s en televisies kan mevrouw Brouwer zich nog goed herinneren. “Dat kwam allemaal heel geleidelijk aan. Eerst hoorde je er van alles over en dan hoorde je ‘die wil ook een auto kopen en die ook’. En zodra er dan meer kwamen, wende je er vanzelf aan. Dat ging ook zo met radio en televisie. Dat was heel bijzonder, maar voor ons eerst veel te duur. Daarvoor moest je trouwens ook eerst elektriciteit hebben. Toen dat werd aangelegd waren wij er heel blij mee, maar ik weet nog wel dat veel mensen dat eerst grote onzin vonden. “Elektriciteit, dat is nergens goed voor”, zeiden ze. Maar uiteindelijk kwam het er wel, net als alle andere vernieuwingen. Dat gaat altijd maar door.”

Familie

Mevrouw Brouwer trouwde op haar eenentwintigste en kreeg twee kinderen. “Mijn zoon is helaas al overleden en mijn dochter is nu tachtig. Ze woont in Zuidwolde en komt zo vaak ze kan. Tegenwoordig is dat helaas wat minder, want ze kan niet zo goed meer. Dat vind ik wel jammer, want ik zie haar graag. Ook al is ze tachtig, het blijft toch je kind.” Haar beide kinderen kregen ook twee kinderen en die kregen er op hun beurt ook ieder twee. Ze is vorige week 102 geworden en naar omstandigheden goed gezond. “Of daar een recept voor is?” Ze lacht. “Ik zou het niet weten. Ik heb er nooit iets voor gedaan of om gelaten. Ik eet gewoon, niet te veel en niet te weinig. Vroeger bewoog ik natuurlijk veel, want we moesten hard werken, maar dat hoeft nu al jaren niet meer. Het gaat gewoon vanzelf. Opeens ben je de oudste van heel Nieuwleusen. Dat is toch eigenlijk wel heel mooi.”

Lees ook

Auto belandt in sloot langs N758 in Nieuwleusen

NIEUWLEUSEN – Een automobilist is maandagavond gewond geraakt na een ongeval op de N758 bij …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.