Opinie: enkelband (en taakstraf) zijn alleen maar goed

De enkelband stond deze week ter discussie. Iemand had ‘m doorgeknipt en was er vandoor gegaan. De discussies daarna: hoe kun je zo’n bandje zo makkelijk doorknippen, hoeveel zijn er nog meer vandoor gegaan, wat hebben de mensen uitgevreten die zo’n band krijgen.

De belangrijkste vraag bleef onbeantwoord: wat is het nut van zo’n enkelband? Net als bij een taakstraf is dat nut groot.

Door Harrie Kiekebosch

De antwoorden die we kregen: er zijn er 35 die zo’n enkelband kapot knipten. Dat is vijf procent van het geheel. Daar heb ik één keer bij horen zeggen dat meer dan dertig van de doorknippers eigenlijk gelijk weer opgepakt worden. Het gaat dus eigenlijk bijna altijd goed. Maar ja, dat is geen nieuws.

Die enkelband, waarom is die ooit bedacht? Daarvoor wil ik eerst even iets meer over straffen zeggen. We straffen mensen die zich niet aan regels houden, om drie redenen.
- vooraf: pas op, als je iets doet wat niet mag, dan krijg je straf.
- achteraf: je hebt iets gedaan wat niet mag, daar krijg je straf voor.
- voor de slachtoffers: jou is iets aangedaan, door de dader te straffen krijg jij genoegdoening.

Tijdens de borrelpraat en in het nieuws gaat het meestal over die genoegdoening. Maar als de dader een straf moet hebben waarmee het slachtoffer genoegdoening ervaart, dan is de doodstraf al snel weer ingevoerd, zelfs dat zal niet genoeg zijn. Nee, we kunnen beter een andere genoegdoening zoeken dan via de straf aan de dader.

Tijdens de borrelpraat en in het nieuws wordt ook al snel gezegd dat we te mild straffen. ‘Kijk naar de landen om ons heen’, is al snel gezegd. Feit: in Frankrijk zijn de straffen zwaarder, verder straft ieder land in de EU minder zwaar dan Nederland.

Straffen omdat je het verdient, kan het best ook een pedagogische effect hebben. Net als op school ‘in de hoek staan’ en ‘duizend keer opschrijven dat je niet mag spieken’ afgeschaft is omdat het niet toekomstbestendig is, zijn we ook anders tegen straffen in de zin van celstraffen aan gaan kijken. We hebben alternatieve straffen ontwikkeld. Taakstraffen, enkelbanden. En dat is heus niet omdat we het slachtoffer willen matsen. Nee, het is eigen belang, want we hopen dat het slachtoffer daardoor minder snel terug valt in dat verkeerde gedrag (recidive).

Op de velden van onze sportclubs kom je ze tegen: mensen die een taakstraf hebben gekregen in plaats van een celstraf. Met zo’n taakstraf doe je iets nuttigs, maar je raakt bijvoorbeeld je baan niet kwijt. De enkelband heeft dat ook als voordeel: je kunt je reguliere wereldje een beetje blijven doordoen. Want als je je werk kwijt raakt, hoe moet je dan de dag doorkomen? Hoe kom je dan aan geld? Nou, voor mensen die toch al zo’n beetje over het randje van de regels lopen, die lopen ook zo maar weer aan de verkeerde kant van dat lijntje.

Wie krijgt zo’n straf? Mensen die eigenlijk een paar weken de cel in hadden gemoeten. Of mensen die aan het eind van hun straf zitten. Een moordenaar of een verkrachter zit eerst een paar jaar in de cel, en dan – op weg naar de vrijheid – de laatste paar weken op proef met een enkelband al vast weer een beetje wennen aan de maatschappij. Let wel: zonder die enkelband komen deze mensen ook weer vrij. Met een enkelband wordt de overgang van cel naar vrij alleen maar een beetje meer gestroomlijnd.

Jammer dat dat deel van het verhaal de media maar zo mondjesmaat haalt. Want straks zien we de taakstraffers en enkelbanders weer aan het werk op onze sportvelden en dan wensen we ze alleen maar meer de gevangenis in.

|Doorsturen